طی سالهای اخیر قیمت مسکن و اجارهبها در زنجان رشد قابل توجهی داشته و این موضوع قدرت برنامهریزی بلندمدت را از زوجهای جوان گرفته است. بسیاری از جوانان حتی پس از ازدواج نیز توانایی تأمین مسکن مستقل ندارند و ناچار به سکونت در خانههای کوچک یا زندگی مشترک با خانواده هستند. در چنین شرایطی، مشوقهای مالی فرزندآوری اثرگذاری محدودی دارد، زیرا دغدغه اصلی همچنان تأمین سرپناه و ثبات اقتصادی است.
از سوی دیگر بخش قابل توجهی از اشتغال استان در حوزههای غیررسمی، فصلی یا کمدرآمد متمرکز است و امنیت شغلی پایینی دارد. زوجهای جوان در مواجهه با این بیثباتی اقتصادی، ترجیح میدهند تصمیم فرزندآوری را به تعویق بیندازند یا به یک فرزند بسنده کنند. هزینههای رو به افزایش پوشاک، مواد غذایی، خدمات درمانی و مهدکودک نیز فشار مضاعفی بر خانوادهها وارد کرده و یارانهها و حمایتهای نقدی موجود پاسخگوی این افزایش هزینه نیست.
در حوزه زیرساختهای خدماتی نیز محدودیتهایی وجود دارد. دسترسی به خدمات تخصصی ناباروری در استان محدود است و خانوادههایی که در شهرستانهای اطراف زندگی میکنند برای دریافت خدمات درمانی ناچار به طی مسافتهای طولانی هستند. این موضوع هم هزینه درمان را افزایش میدهد و هم زمان مداخله پزشکی را به تأخیر میاندازد. علاوه بر این، کمبود مهدکودکهای استاندارد و مقرونبهصرفه، بهویژه در شهرهای کوچک، سبب شده بسیاری از زنان شاغل پس از تولد فرزند از بازار کار خارج شوند.
وقتی زنان احساس کنند با فرزندآوری فرصتهای شغلی خود را از دست میدهند، طبیعی است که تمایل کمتری به داشتن فرزند دوم یا سوم داشته باشند و تغییرات فرهنگی و اجتماعی نیز نقش تعیینکنندهای در کاهش اثربخشی طرح دارد. افزایش سطح تحصیلات، تمایل به استقلال فردی و تغییر سبک زندگی باعث شده سن ازدواج افزایش یابد.